دحوالارض

 

فرصت های معنوی در زندگی بشر، نعمت هایی هستند که جسم و روح آنان را نوازش می دهند و موجبات شادمانی و آرامش را فراهم می سازند. رسول خدا صلی اللّه علیه وآله می فرمایند: «انّ لربّکم فی ایام دهرکم نفحات ألا فتعرّضوا لها، کافی/۳/۲۱۲» همانا در طول زندگی شما نسیم های رحمتی از سوی پروردگارتان می وزد؛ پس به هوش باشید خود را در معرض آن ها قرار دهید.

روز بیست و پنجم ذیقعده، هم زمان با آغاز دحوالارض، برای اهل مراقبت و سیر و سلوک، اهمیت ویژه ای دارد، زیرا نسبت به دیگر ایام مشهور مورد توجه عامه مردم نیست و آن ها کم تر در این ایام به انجام اعمال عبادی ویژه مشغول می گردند، لذا دحوالارض می تواند از ایام ممتاز سال باشد، زیرا توجه در زمان غفلت عموم از مراقبات مهم، باعث سرعت اجابت است و اعمال نزد حضرت حق بزرگ تر و به قبول نزدیک تر و اجر بیشتری دارد.

واژه شناسی
«دحو» به معنای گسترش است و بعضی نیز آن را به معنای تکان دادن چیزی از محل اصلی اش تفسیر گرفته اند. منظور از دحوالارض (گسترده شدن زمین) این است که در آغاز، تمام سطح زمین را آب های حاصل از باران های سیلابی نخستین، فراگرفته بود. این آب ها، به تدریج در گودال های زمین جای گرفتند و خشکی ها از زیر آب سر برآوردند و روز به روز گسترده تر شدند. از طرف دیگر، زمین در آغاز به صورت پستی ها و بلندی ها یا شیب های تند و غیرقابل سکونت بود. بعدها باران های سیلابی مداوم باریدند، ارتفاعات زمین را شستند و اندک اندک زمین های مسطح و قابل استفاده برای زندگی انسان و کشت و زرع به وجود آمد. مجموع این گسترده شدن، «دحو الارض» نام گذاری می شود.

تعریف
دحو الارض، روزی است که خداوند با نظر به کره زمین، به جهان خاکی حیات بخشید. و روزی که زمین از زیر کعبه کشیده و گسترانیده شد. پس از آنکه تمام سطح کره زمین به مدت طولانی در زیر آب فرو رفت، خداوند خواست تا آن را از زیر آب بیرون آورد که صحنه زندگی موجودات مهیا گردد. از این رو، بخش هایی از کره زمین که سراسر از آب بود؟ شروع به خشک شدن نمود تا کم کم به شکل ربع مسکون امروزین درآید. مطابق روایات، اولین نقطه ای که از زیر آب سر برآورد، مکان کعبه شریف و بیت اللّه الحرام بود. به نظر برخی از مفسران، آیه ۳۰ سوره نازعات (والارض بعد ذلک دحاها) به همین واقعه اشاره دارد.

مناسبت های دیگر
گذشته از واقعه دحوالارض، رویدادهای دیگری نیز در این روز رخ داده اند که اهمیت آن را دوچندان نموده اند؛ از جمله:

میلاد شیخ الانبیاء حضرت ابراهیم علی نبینا و آله و علیه السلام

میلاد حضرت عیسی مسیح علیه السلام
خروج رسول اکرم صلی اللّه علیه و آله از مدینه به همراه هزاران نفر به سوی مکه، به قصد حجت الوداع. در این سفر وجود مقدس حضرت زهرا سلام اللّه علیها و همسران پیامبر صلی اللّه علیه و آله نیز ایشان را همراهی می کردند.

در روایتی نیز آمده است که قائم عجل اللّه تعالی فرجه الشریف در همین روز قیام خواهد کرد.

اعمال توصیه شده
روزه: روز دحوالارض از چهار روزی است که در تمام سال به فضیلت روزه گرفتن، ممتاز است و در روایتی آمده است: هر کس آن روز را روزه بدارد، روزه اش کفاره هفتاد سال می باشد.

احیا و شب زنده داری؛
غسل به نیت روز دحوالارض؛
نماز: نمازی که سیدبن طاووس از کتب شیعه قمیین نقل کرده است، دو رکعت می باشد که باید در وقت چاشت خوانده شود. در هر رکعت بعد از حمد پنج مرتبه سوره والشمس بخواند و بعد از سلام نماز، بخواند: لاحول ولا قوّت …لا باللّه العلی العظیم؛ پس دعا کند و بخواند: یا مقیل العثرات أقلنی عثرتی یا مجیب الدّعوات أجب دعوتی یا سامع الا صوات اسمع صوتی و ارحمنی و تجاوز عن سیئاتی و ما عندی یا ذاالجلال و ال…کرام. وسایل الشیعه / ۸ / ۱۸۲٫

ذکر و دعا
خواندن این دعا که شیخ کفعمی در مصباح فرموده، مستحب است:
اللّهمّ داحی الکعبت و فالق الحبّت و صارف اللّزبت و کاشف کلّ کربت أسألک فی هذا الیوم من أیامک الّتی أعظمت حقّها و أقدمت سبقها و جعلتها عند المؤمنین ودیعت و …لیک ذریعت و برحمتک الوسیعت أن تصلّی علی محمّد عبدک المنتجب فی المیثاق القریب یوم التّلاق فاتق کلّ رتق و داع …لی کلّ حقّ و علی أهل بیته الا طهار الهدات المنار دعائم الجبّار و ولات الجنّت و النّار و أعطنا فی یومنا هذا من عطائک المخزون غیر مقطوع و لاممنوع (ممنون) تجمع لنا به التّوبت و حسن الا وبت یا خیر مدعوّ و أکرم مرجوّ یا کفی یا وفی یا من لطفه خفی الطف لی بلطفک و أسعدنی بعفوک و أیدنی بنصرک و لا تنسنی کریم ذکرک بولات أمرک و حفظت سرّک و احفظنی من شوائب الدّهر …لی یوم الحشر و النّشر و أشهدنی أولیاءک عند خروج نفسی و حلول رمسی و انقطاع عملی و انقضاء أجلی اللّهمّ و اذکرنی علی طول البلی …ذا حللت بین أطباق الثّری و نسینی النّاسون من الوری و أحللنی دار المقامت و بوّئنی منزل الکرامت و اجعلنی من مرافقی أولیائک و أهل اجتبائک و اصطفائک و بارک لی فی لقائک و ارزقنی حسن العمل قبل حلول الا جل بریئا من الزّلل و سوء الخطل اللّهمّ و أوردنی حوض نبیک محمّد صلّی اللّه علیه و آله و اسقنی منه مشربا رویا سائغا هنیئا لا أظمأ بعده و لا أحلّأ ورده و لا عنه أذاد و اجعله لی خیر زاد و أوفی میعاد یوم یقوم الا شهاد اللّهمّ و العن جبابرت الا وّلین و الآخرین و بحقوق (لحقوق) أولیائک المستأثرین اللّهمّ و اقصم دعائمهم و أهلک أشیاعهم و عاملهم و عجّل مهالکهم و اسلبهم ممالکهم و ضیق علیهم مسالکهم و العن مساهمهم و مشارکهم اللّهمّ و عجّل فرج أولیائک و اردد علیهم مظالمهم و أظهر بالحقّ قائمهم و اجعله لدینک منتصرا و بأمرک فی أعدائک مؤتمرا اللّهمّ احففه بملائکت النّصر و بما ألقیت …لیه من الا مر فی لیلت القدر منتقما لک حتّی ترضی و یعود دینک به و علی یدیه جدیدا غضّا و یمحض الحقّ محضا و یرفض الباطل رفضا اللّهمّ صلّ علیه و علی جمیع آبائه و اجعلنا من صحبه و أسرته و ابعثنا فی کرّته حتّی نکون فی زمانه من أعوانه اللّهمّ أدرک بنا قیامه و أشهدنا أیامه و صلّ علیه (علی محمّد) و اردد …لینا سلامه و السّلام علیه (علیهم ) و رحمت اللّه و برکاته.

نظر بدهید